Η συζήτηση γύρω από την αυτοματοποιημένη οδήγηση παραμένει συχνά θεωρητική, ιδιαίτερα στην Ευρώπη και ακόμη περισσότερο στην Ελλάδα, όμως η έρευνα που συντονίζει το ΕΠΙΣΕΥ του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου δείχνει ότι το βασικό ζητούμενο δεν είναι πια μόνο η τεχνολογική ωριμότητα των συστημάτων. Το κρίσιμο ερώτημα είναι αν τα οχήματα μπορούν να λειτουργήσουν με ασφάλεια μέσα σε πραγματικές και σύνθετες συνθήκες κυκλοφορίας, ανάμεσα σε πεζούς, ποδήλατα, δίκυκλα και απρόβλεπτες συμπεριφορές χρηστών του δρόμου. Το ΕΠΙΣΕΥ του ΕΜΠ συμμετέχει σήμερα σε περισσότερα από πέντε ευρωπαϊκά ερευνητικά έργα για την αυτοματοποιημένη οδήγηση, με κοινό άξονα την ανάπτυξη ψηφιακών εργαλείων που ενισχύουν την οδική ασφάλεια. Ένα από τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα είναι το PoDIUM, ένα έργο που ολοκληρώθηκε πρόσφατα και στο οποίο το ελληνικό ίδρυμα είχε τον ρόλο του συντονιστή. Η κοινοπραξία του PoDIUM συγκέντρωσε 26 φορείς από πολλές ευρωπαϊκές χώρες, ανάμεσά τους πανεπιστήμια, διαχειριστές αυτοκινητοδρόμων, τεχνολογικούς παρόχους, δήμους, αλλά και μεγάλες εταιρείες όπως οι Bosch, Nokia, ERTICO και Stellantis Centro Ricerche Fiat. Η σημασία του έργου δεν βρίσκεται μόνο στη θεωρητική έρευνα, αλλά κυρίως στο ότι εστίασε σε πιλοτικές δοκιμές σε πραγματικές συνθήκες. Οι δοκιμές έγιναν σε πόλεις, αυτοκινητοδρόμους και πιο απαιτητικά περιβάλλοντα, όπως τούνελ, σε χώρες όπως η Γερμανία, η Ισπανία και η Ιταλία. Στόχος ήταν να φανεί πώς ο συνδυασμός φυσικών και ψηφιακών υποδομών μπορεί να υποστηρίξει με ασφάλεια τη συνεργατική και αυτοματοποιημένη οδήγηση, όχι σε ελεγχόμενο εργαστηριακό περιβάλλον, αλλά εκεί όπου υπάρχουν πραγματικές αλληλεπιδράσεις με άλλους οδηγούς και ευάλωτους χρήστες του δρόμου.

Ένα από τα παραδείγματα που παρουσιάζονται αφορά δοκιμή σε προαστιακό δρόμο της Ουλμ στη Γερμανία, όπου μία λωρίδα κυκλοφορίας είχε μπλοκαριστεί από ακινητοποιημένο όχημα. Σε αυτό το σενάριο, τα εμπλεκόμενα οχήματα και οι συνδεδεμένοι χρήστες του δρόμου αντάλλαξαν κρίσιμες πληροφορίες σε πραγματικό χρόνο, έτσι ώστε να συγχρονίσουν τις κινήσεις τους και να επιτρέψουν μια ασφαλή προσπέραση χωρίς αιφνιδιασμούς. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι ακόμη και με περιορισμένα δεδομένα από συνδεδεμένους χρήστες, ενισχυμένα όπου χρειάζεται από την υποδομή, μπορεί να υπάρξει πιο αξιόπιστη και συνεργατική ρύθμιση της κυκλοφορίας, με άμεσο όφελος για την ασφάλεια και ιδιαίτερα για τους πιο ευάλωτους χρήστες. Ιδιαίτερο βάρος δίνεται και στη θεσμική διάσταση του θέματος. Ο Δρ Άγγελος Αμδίτης, επιστημονικός συντονιστής του έργου και Διευθυντής Ερευνας και Ανάπτυξης του ΕΠΙΣΕΥ, επισημαίνει ότι τα ευρωπαϊκά έργα για την αυτοματοποιημένη οδήγηση δεν καλούνται πλέον να απαντήσουν μόνο σε τεχνολογικά ερωτήματα, αλλά και σε κρίσιμα ρυθμιστικά και πολιτικά ζητήματα που θα καθορίσουν την εφαρμογή αυτών των συστημάτων στους δρόμους. Όπως τονίζεται, η τεχνολογία προχωρά γρηγορότερα από το θεσμικό πλαίσιο και το ζητούμενο παραμένει η ασφαλής συνύπαρξη των αυτοματοποιημένων οχημάτων με τους ανθρώπους, με κοινούς κανόνες, σαφείς ευθύνες και κοινωνική αποδοχή. Στην ουσία, η έρευνα του ΕΜΠ δείχνει ότι η αυτοματοποιημένη οδήγηση δεν είναι πια μόνο υπόθεση αισθητήρων, αλγορίθμων και υπολογιστικής ισχύος. Είναι ζήτημα ολοκληρωμένης ένταξης σε πραγματικό κυκλοφοριακό περιβάλλον, με τεχνική αξιοπιστία, θεσμική κάλυψη και κοινωνική εμπιστοσύνη. Και αυτό είναι ίσως το πιο σημαντικό συμπέρασμα που προκύπτει από τις δοκιμές και τη συνολική πορεία του έργου PoDIUM.