Με τις περιοριστικές πολιτικές των ΗΠΑ να κλείνουν ουσιαστικά την πόρτα στους Κινέζους, η Ευρώπη έχει γίνει το επίκεντρο της παγκόσμιας επέκτασης της τεχνολογίας αυτόνομης οδήγησης. Στο φετινό Σαλόνι Αυτοκινήτου του Μονάχου, αρκετές κινεζικές εταιρείες, μεταξύ των οποίων οι Momenta, QCraft, Horizon Robotics και DeepRoute.ai, ανακοίνωσαν ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες που κυμαίνονται από νέα κεντρικά γραφεία έως στρατηγικές συνεργασίες για δοκιμές. Ο ευρύτερος στόχος είναι σαφής: να εξασφαλίσει την παγκόσμια ηγεσία στην ανάπτυξη αυτόνομων οχημάτων προωθώντας την επιθετική επέκταση στο εξωτερικό και διαμορφώνοντας παγκόσμια πρότυπα.

Ο Διευθύνων Σύμβουλος Τεχνολογίας της QCraft, Dong Li, συνόψισε τη μεταβολή με συντομία: «Εστιάζουμε στην Ευρώπη για το παγκόσμιο μέλλον μας». Η εταιρεία κατασκευάζει έδρα στη Γερμανία, επικαλούμενη την ανοιχτή στάση της περιοχής σε σύγκριση με την αυστηρότερη εποπτεία της Ουάσιγκτον στις κινεζικές τεχνολογίες που βασίζονται σε δεδομένα. Η QCraft ήδη χρησιμοποιεί λεωφορεία χωρίς οδηγό επιπέδου 4 σε 26 κινεζικές πόλεις και σχεδιάζει να πουλήσει τα συστήματά της στην Ευρώπη εντός δύο ετών.

Γιατί η Ευρώπη;

Σε αντίθεση με τις ΗΠΑ, η Ευρώπη προσφέρει σήμερα ένα πιο ανοιχτό -αν και κατακερματισμένο- κανονιστικό περιβάλλον. Οι Κινέζοι θεωρούν την ήπειρο ως «γεφύρα» για την παγκόσμια επέκταση τους, αξιοποιώντας την ταχύτατη επέκταση της αυτοκινητοβιομηχανίας τους και τη λιγότερο περιοριστική στάση της όσον αφορά τη διακυβέρνηση των δεδομένων. Ωστόσο, η νομοθεσία παραμένει αποσπασματική. Μόνο λίγες ευρωπαϊκές χώρες επιτρέπουν -περιορισμένες- δοκιμές αυτόνομης οδήγησης, ενώ τα διασυνοριακά πρότυπα για υψηλότερα επίπεδα αυτοματοποίησης βρίσκονται ακόμη υπό συζήτηση.

Η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ursula von der Leyen, προέτρεψε πρόσφατα τα κράτη μέλη να ενοποιήσουν την προσέγγισή τους, λέγοντας: «Τα αυτόνομα αυτοκίνητα είναι ήδη πραγματικότητα στις Ηνωμένες Πολιτείες και την Κίνα. Το ίδιο πρέπει να ισχύει και εδώ στην Ευρώπη». Η δήλωση αναγνωρίζει σιωπηρά το ανταγωνιστικό χάσμα που αντιμετωπίζει η Ευρώπη και σηματοδοτεί ότι η εναρμονισμένη πολιτική μπορεί σύντομα να καταστεί στρατηγική προτεραιότητα.

Οι κινεζικές εταιρείες κινούνται ταχύτατα

Οι Κινέζοι προγραμματιστές συστημάτων αυτόνομης οδήγησης δεν περιμένουν να ξεκαθαρίσει το νομοθετικό πλαίσιο. Η DeepRoute.ai, η οποία επικεντρώνεται στην εξέλιξη συστημάτων αυτόνομης οδήγησης επιπέδου 4, σχεδιάζει να ιδρύσει ένα ευρωπαϊκό κέντρο δεδομένων μόλις ολοκληρωθούν οι -εν εξελίξει- διαπραγματεύσεις με ευρωπαϊκούς και κινεζικούς κατασκευαστές αυτοκινήτων. Η Momenta, μία από τις πιο προηγμένες εταιρείες ανάπτυξης αυτοκινούμενων οχημάτων στην Κίνα, συνεργάστηκε με την Uber για να δοκιμάσει αυτόνομα οχήματα επιπέδου 4 στη Γερμανία από την επόμενη χρονιά, επεκτείνοντας τις υπάρχουσες συνεργασίες της με την Toyota, τη General Motors και τη Mercedes-Benz.

Η Mercedes-Benz έχει ήδη ξεκινήσει τη δοκιμή της τεχνολογίας της Momenta στην Ευρώπη, αφού την ενσωμάτωσε στο νέο ηλεκτρικό CLA για την κινεζική αγορά. Ο πρόεδρος της Momenta στην Ευρώπη, Gerhard Steiger, περιέγραψε το έργο της Uber στο Μόναχο ως «το σημείο εκκίνησης για μια ευρύτερη διάθεση σε όλη την Ευρώπη». Και άλλες κινεζικές εταιρείες, όπως οι WeRide, Baidu και Pony.ai, επίσης επεκτείνονται στην Ευρώπη -είτε για να ξεφύγουν από τον εσωτερικό ανταγωνισμό της Κίνας είτε για να εξασφαλίσουν μεγαλύτερα κέρδη.

Η απάντηση της Ευρώπης

Οι ευρωπαϊκές νεοφυείς επιχειρήσεις και οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής είναι πλέον διχασμένοι ως προς τον τρόπο αντίδρασης. Ορισμένοι, όπως η βρετανική επιχείρηση Fusion Processing, υποστηρίζουν την εφαρμογή αυστηρότερων μέτρων εποπτείας για τη διασφάλιση του δίκαιου ανταγωνισμού και την προστασία ευαίσθητων δεδομένων. Ο διευθύνων σύμβουλος Jim Hutchinson υποστηρίζει ότι η ΕΕ πρέπει να παρέμβει «για την εξασφάλιση ισότιμων όρων ανταγωνισμού». Άλλοι, όπως ο Alex Kendall της βρετανικής Wayve, πιστεύουν ότι ο ανοιχτός ανταγωνισμός θα οδηγήσει στην πρόοδο. «Ακόμα και αν βρίσκεστε σε κάποιο υποσύνολο του κόσμου, υπάρχει άφθονος χώρος για ανάπτυξη», δήλωσε στο Reuters, υποδηλώνοντας ότι η είσοδος κινεζικών εταιρειών θα μπορούσε να τονώσει την ταχύτερη καινοτομία σε ολόκληρο το ακόμη νεοσύστατο οικοσύστημα AV της Ευρώπης.

Οι αναλυτές βλέπουν επίσης την οικονομική λογική πίσω από την κινεζική στροφή. Με την εγχώρια αγορά της Κίνας να είναι κορεσμένη και τα περιθώρια κέρδους να συμπιέζονται από έναν έντονο πόλεμο τιμών μεταξύ των ηλεκτρικών και των αυτόνομων οχημάτων, η Ευρώπη αποτελεί μια επικερδή εναλλακτική λύση. Όπως σημειώνει η σύμβουλος της AlixPartners Yvette Zhang, «οι επενδυτές αναμένουν ανάπτυξη. Αναζητούν άλλες αγορές για να αναπτυχθούν».

Στην Ευρώπη, οι περισσότερες χώρες δεν επιτρέπουν δημόσια λειτουργία συστημάτων αυτόνομης οδήγησης πέραν του Level-2, όπου ο οδηγός πρέπει να διατηρεί τον έλεγχο καθ’ όλη τη διάρκεια. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προσπαθεί να εναρμονίσει το κατακερματισμένο νομοθετικό τοπίο, διευκολύνοντας τόσο τις δοκιμές όσο και την μελλοντική εφαρμογή των συστημάτων αυτόνομης οδήγησης. Σε εθνικό επίπεδο, η Γερμανία έχει ήδη θεσπίσει νομοθεσία που επιτρέπει την πλήρως αυτόνομη οδήγηση επιπέδου 4 σε δημόσιους δρόμους χωρίς απαραίτητα την παρουσία οδηγού, αλλά σε προ-καθορισμένες διαδρομές.

Η μάχη για την Αυτόνομη Οδήγηση

Η Ευρώπη αναδύεται ως το νέο «πεδίο μάχης» για την κυριαρχία στον τομέα της αυτόνομης οδήγησης, μια θέση που δημιουργήθηκε από τον αποκλεισμό της κινεζικής τεχνολογίας από την Ουάσιγκτον και την αποφασιστικότητα της Κίνας να επεκταθεί στο εξωτερικό. Ενώ οι κινεζικές εταιρείες βλέπουν ευκαιρίες στην ανοιχτή στάση της Ευρώπης, η εισροή ισχυρών ξένων παικτών εκθέτει τα τεχνολογικά κενά και την ανεπαρκή εποπτεία της περιοχής. Η σχέση μεταξύ αυτών των δυνάμεων είναι τόσο συμπληρωματική όσο και ανταγωνιστική: η κινεζική καινοτομία θα μπορούσε να επιταχύνει την πρόοδο της Ευρώπης, αλλά ενέχει επίσης τον κίνδυνο να παραγκωνίσει τους τοπικούς «παίκτες» που δεν είναι προετοιμασμένοι για την ταχύτητα και την κλίμακα της επέκτασης που υποστηρίζεται από την Κίνα. Καθώς η Ευρώπη επιδιώκει ενοποιημένους κανονισμούς και ισχυρότερες βιομηχανικές συμμαχίες, τα επόμενα χρόνια θα καθορίσουν εάν θα παραμείνει παγκόσμιος ανταγωνιστής ή θα γίνει το πεδίο δοκιμών για το επόμενο κύμα εξαγωγών αυτόνομης τεχνολογίας της Κίνας.