Η Αθήνα επιστρέφει στο θέμα του ποδηλάτου με ένα έργο που δεν αφορά απλώς μερικές αποσπασματικές διαγραμμίσεις, αλλά ένα δίκτυο που φιλοδοξεί να συνδέσει κεντρικές γειτονιές με μεγαλύτερους ποδηλατικούς άξονες. Το σχέδιο του Δήμου Αθηναίων προβλέπει τη δημιουργία δημοτικού δικτύου ποδηλατοδρόμων μήκους 17km, το οποίο θα λειτουργεί συμπληρωματικά με τον Βόρειο Ποδηλατικό Άξονα Γκάζι με Κηφισιά και το υπάρχον νότιο τμήμα προς το παραλιακό μέτωπο.Το τελικό σχέδιο της μελέτης παραδόθηκε στη δημοτική αρχή στις 20 Απριλίου και πλέον το έργο περνά στο στάδιο των κρίσιμων επαφών με φορείς. Η νέα συνάντηση του Δήμου με εκπροσώπους της Ελληνικής Ομοσπονδίας Αστικής Ποδηλασίας, του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου, της Μονάδας Βιώσιμης Κινητικότητας, της Ένωσης Ελλήνων Τοπογράφων, του Συλλόγου Πεζών και των εκπαιδευτών οδήγησης έχει στόχο να υπάρξει συντονισμός και τεχνική στήριξη, πριν το έργο περάσει σε φάση υλοποίησης. Η διαδρομή δεν θα είναι απομονωμένη από τον αστικό ιστό. Αντίθετα, προβλέπεται να περάσει από πυκνές και δύσκολες περιοχές της πόλης, όπως τα Κάτω Πατήσια μέσω της Μιχαήλ Βόδα, η Κυψέλη μέσω της Αγίου Μελετίου, η περιοχή των Δικαστηρίων, τα Εξάρχεια και το Κολωνάκι. Αυτό είναι και το σημείο που κάνει το έργο ουσιαστικό, αλλά ταυτόχρονα πολιτικά και κυκλοφοριακά δύσκολο. Δεν μιλάμε για μια διαδρομή σε άδειο χώρο, αλλά για παρέμβαση μέσα σε δρόμους όπου ήδη υπάρχει πίεση από κυκλοφορία, στάθμευση, φορτοεκφορτώσεις και πεζή κίνηση. Το κόστος του δημοτικού δικτύου εκτιμάται στα 2,5 με 3 εκατ. ευρώ. Το ποσό δεν δείχνει έργο βαριάς κατασκευής, κάτι που σημαίνει ότι η υλοποίηση μπορεί να κινηθεί πιο γρήγορα από ένα κλασικό οδικό έργο. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι το εγχείρημα είναι απλό. Η επιτυχία του θα κριθεί από τη συνέχεια της χάραξης, την προστασία των ποδηλατών, τη σαφή σήμανση, την αστυνόμευση και κυρίως από το αν θα αποφευχθεί η γνωστή ελληνική λογική του ποδηλατοδρόμου που τελειώνει απότομα ή καταλαμβάνεται από σταθμευμένα οχήματα. Οι αντιδράσεις δεν είναι αμελητέες. Έμποροι και ιδιοκτήτες αυτοκινήτων έχουν εκφράσει ενστάσεις, κυρίως για την απώλεια θέσεων στάθμευσης και για τις αλλαγές που μπορεί να φέρει το έργο στην καθημερινή λειτουργία των δρόμων. Το επιχείρημα δεν μπορεί να αγνοηθεί, γιατί η Αθήνα έχει πραγματικό πρόβλημα στάθμευσης.

Από την άλλη, αυτό ακριβώς είναι και το όριο κάθε πολιτικής βιώσιμης κινητικότητας. Αν κανένα έργο δεν προχωρά επειδή αφαιρεί χώρο από το αυτοκίνητο, τότε η πόλη δεν αλλάζει ποτέ. Το δημοτικό δίκτυο των 17km πρέπει να ιδωθεί μαζί με τον Βόρειο Ποδηλατικό Άξονα, ο οποίος αφορά τη σύνδεση Γκάζι με Κηφισιά και έχει μήκος περίπου 17 με 17,8km. Το έργο περνά από τους δήμους Αθηναίων, Νέας Ιωνίας, Ηρακλείου, Αμαρουσίου και Κηφισιάς, ακολουθώντας σε μεγάλο βαθμό τον άξονα του ΗΣΑΠ. Στόχος είναι να δημιουργηθεί συνέχεια με το νότιο τμήμα προς Φάληρο, ώστε να διαμορφωθεί ένας μεγάλος ποδηλατικός διάδρομος από τα βόρεια προάστια έως την παραλία. Η σημασία αυτής της σύνδεσης είναι πρακτική. Αν το δίκτυο μείνει σε μικρά ασύνδετα κομμάτια, θα εξυπηρετεί κυρίως αναψυχή ή τοπικές μετακινήσεις. Αν όμως ενωθεί με σταθμούς μετρό, ΗΣΑΠ, γειτονιές κατοικίας, εμπορικούς άξονες και σημεία εργασίας, τότε μπορεί να αποκτήσει ρόλο στην καθημερινή μετακίνηση. Η Περιφέρεια εκτιμά ότι οι υποδομές του Βόρειου Άξονα μπορούν να εξυπηρετούν περίπου 400.000 χρήστες ετησίως, νούμερο που δείχνει τον υπερτοπικό χαρακτήρα του έργου. Το μεγάλο ερώτημα είναι το χρονοδιάγραμμα. Ο Δήμος Αθηναίων είχε θέσει ως στόχο να αρχίσει η υλοποίηση από το 2026, ενώ ο Βόρειος Ποδηλατικός Άξονας έχει περάσει από πολυετή καθυστέρηση, παρότι συζητείται από το 2009. Για το βόρειο τμήμα υπάρχει χρηματοδότηση από το Πρόγραμμα «Αττική» 2021 με 2027 και πρόσφατη ενεργοποίηση διαδικασιών, όμως η πραγματική πρόοδος θα φανεί στη δημοπράτηση, στις εργολαβίες και στην έναρξη εργασιών. Η Αθήνα δεν έχει ανάγκη από ακόμη μία εξαγγελία για ποδήλατο. Έχει ανάγκη από ένα λειτουργικό, συνεχές και προστατευμένο δίκτυο, το οποίο θα μπορεί να χρησιμοποιηθεί με ασφάλεια και όχι μόνο να εμφανίζεται σε χάρτες. Το έργο των 17km μπορεί να αποτελέσει ένα πρώτο σοβαρό βήμα, υπό τον όρο ότι δεν θα χαθεί σε αντιδράσεις, καθυστερήσεις και ημιτελείς παρεμβάσεις. Το ποδήλατο δεν θα λύσει μόνο του το κυκλοφοριακό της Αθήνας. Μπορεί όμως να αφαιρέσει μέρος των μικρών καθημερινών μετακινήσεων από το αυτοκίνητο, αρκεί η πόλη να του δώσει πραγματικό χώρο.