Το κυκλοφοριακό στην Αττική μπαίνει στο στόχαστρο ενός νέου επιχειρησιακού σχεδίου της Ελληνικής Αστυνομίας, με την ονομασία «ΚΟΜΒΟΣ». Η φιλοσοφία του δεν περιορίζεται στην κλασική παρουσία τροχονόμων σε σημεία συμφόρησης, αλλά συνδυάζει ανθρώπινη παρέμβαση, ψηφιακή παρακολούθηση, τεχνητή νοημοσύνη και εναέρια επιτήρηση μέσω drones. Στόχος είναι η ταχύτερη αναγνώριση των προβλημάτων, η πιο άμεση επέμβαση όπου δημιουργούνται καθυστερήσεις και η καλύτερη διαχείριση της κυκλοφορίας στους δρόμους που δέχονται καθημερινά τη μεγαλύτερη πίεση. Το σχέδιο παρουσιάστηκε από τον υπουργό Προστασίας του Πολίτη Μιχάλη Χρυσοχοΐδη και αφορά κυρίως την Αττική, όπου η συμφόρηση έχει εξελιχθεί σε μόνιμο πρόβλημα για οδηγούς, επαγγελματίες και μέσα μεταφοράς. Περίπου 150 αστυνομικοί θα βρίσκονται καθημερινά σε βασικούς οδικούς άξονες της Αθήνας, ώστε να υπάρχει πιο άμεση παρουσία της Τροχαίας σε σημεία όπου εμφανίζονται μποτιλιαρίσματα, ατυχήματα, παράνομες σταθμεύσεις ή άλλα περιστατικά που επηρεάζουν τη ροή της κυκλοφορίας. Το πιο ενδιαφέρον στοιχείο του σχεδίου είναι η αναβάθμιση του επιχειρησιακού κέντρου της Τροχαίας. Το νέο σύστημα θα συγκεντρώνει δεδομένα από 24 διαφορετικές πηγές, δημιουργώντας μια πιο ολοκληρωμένη εικόνα για την κατάσταση του οδικού δικτύου σε πραγματικό χρόνο. Με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης, το κέντρο θα μπορεί να αξιολογεί τα δεδομένα και να δίνει οδηγίες για παρεμβάσεις ή εναλλακτικές διαδρομές, ανάλογα με την πίεση που υπάρχει σε κάθε σημείο. Στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι η Τροχαία δεν θα περιμένει μόνο να δηλωθεί ένα πρόβλημα, αλλά θα μπορεί να το εντοπίζει ταχύτερα μέσα από συνδυασμό πληροφοριών. Η εικόνα από κάμερες, οι αναφορές από δρόμους, τα δεδομένα κυκλοφορίας και η επιτήρηση από drones μπορούν να βοηθήσουν στον εντοπισμό ενός ακινητοποιημένου οχήματος, ενός ατυχήματος, μιας ουράς που μεγαλώνει ή μιας παράνομης στάθμευσης που κλείνει λωρίδα κυκλοφορίας. Η διαφορά βρίσκεται στον χρόνο αντίδρασης, γιατί σε ένα ήδη φορτωμένο δίκτυο λίγα λεπτά καθυστέρησης αρκούν για να μεταφερθεί το πρόβλημα σε πολλούς γειτονικούς δρόμους. Τα drones θα έχουν ρόλο εναέριας επιτήρησης του λεκανοπεδίου, προσφέροντας εικόνα από σημεία όπου η πρόσβαση επίγειων δυνάμεων δεν είναι άμεση ή όπου η κυκλοφοριακή εικόνα αλλάζει γρήγορα. Η χρήση τους μπορεί να φανεί ιδιαίτερα χρήσιμη σε μεγάλους οδικούς άξονες, σε κόμβους, σε εξόδους και εισόδους της πόλης, αλλά και σε περιπτώσεις έκτακτων κυκλοφοριακών ρυθμίσεων. Δεν αντικαθιστούν την παρουσία της Τροχαίας, αλλά δίνουν καλύτερη εικόνα στο κέντρο επιχειρήσεων, ώστε οι αστυνομικοί να κατευθύνονται πιο στοχευμένα.

Το σχέδιο «ΚΟΜΒΟΣ» αναμένεται να αναπτυχθεί πλήρως μέχρι τα τέλη Μαΐου, κάτι που σημαίνει ότι η εφαρμογή του μπαίνει σε άμεσο χρονικό ορίζοντα. Η επιλογή της περιόδου δεν είναι τυχαία, καθώς η Αθήνα βρίσκεται σε φάση αυξημένης κυκλοφοριακής πίεσης, ενώ το καλοκαίρι φέρνει επιπλέον μετακινήσεις, τουριστικά λεωφορεία και μεγαλύτερη ανάγκη για συντονισμό στο κέντρο και στους βασικούς άξονες. Ιδιαίτερη αναφορά έγινε και στα τουριστικά λεωφορεία που δημιουργούν προβλήματα στο κέντρο της Αθήνας, ειδικά όταν σταθμεύουν ή σταματούν σε σημεία όπου εμποδίζουν τη ροή της κυκλοφορίας. Η Τροχαία πραγματοποιεί καθημερινές παρεμβάσεις για την απομάκρυνσή τους από σημεία συμφόρησης, καθώς ακόμη και μία προσωρινή στάση σε λάθος σημείο μπορεί να προκαλέσει αλυσιδωτές καθυστερήσεις σε κεντρικούς δρόμους. Παράλληλα, το σχέδιο συνδέεται με την ευρύτερη προσπάθεια ενίσχυσης των ελέγχων στους δρόμους. Οι αυξημένοι τροχονομικοί έλεγχοι και τα αλκοτέστ του τελευταίου έτους παρουσιάζονται ως παράγοντες που έχουν συμβάλει στη μείωση των τροχαίων ατυχημάτων και στη βελτίωση της οδηγικής συμπεριφοράς. Η λογική είναι ότι η καλύτερη κυκλοφοριακή διαχείριση δεν μπορεί να σταθεί μόνη της, αν δεν συνοδεύεται από συνεχή έλεγχο παραβάσεων που επιβαρύνουν την ασφάλεια και τη ροή της κυκλοφορίας. Το κρίσιμο ερώτημα είναι αν η τεχνολογία θα μπορέσει να αλλάξει αισθητά την καθημερινότητα στους δρόμους της Αττικής. Τα drones και η τεχνητή νοημοσύνη μπορούν να βελτιώσουν την εικόνα που έχει η Τροχαία για το δίκτυο, όμως το αποτέλεσμα θα κριθεί στην ταχύτητα της επέμβασης, στη συνεργασία των υπηρεσιών και στη συνέπεια της εφαρμογής. Το κυκλοφοριακό της Αθήνας δεν οφείλεται μόνο σε έκτακτα περιστατικά, αλλά και σε χρόνιες αδυναμίες του δικτύου, στην υπερβολική χρήση Ι.Χ., στην παράνομη στάθμευση, στις φορτοεκφορτώσεις, στα έργα και στην πίεση που δέχονται συγκεκριμένοι άξονες κάθε ημέρα. Ακόμη κι έτσι, το σχέδιο «ΚΟΜΒΟΣ» δείχνει μια πιο σύγχρονη κατεύθυνση για τη διαχείριση της κυκλοφορίας. Αντί η Τροχαία να λειτουργεί κυρίως αντιδραστικά, το νέο μοντέλο επιχειρεί να τη φέρει πιο κοντά σε πραγματικό χρόνο στα σημεία όπου δημιουργείται το πρόβλημα. Σε μια πόλη όπου η καθυστέρηση λίγων λεπτών μπορεί να μετατραπεί σε μποτιλιάρισμα πολλών χιλιομέτρων, η πληροφορία και ο συντονισμός γίνονται εξίσου σημαντικά με την παρουσία στον δρόμο.