Ξανά στο τραπέζι τα ηλικιακά όρια για τους ηλικιωμένους οδηγούς

Ξανά στο τραπέζι τα ηλικιακά όρια για τους ηλικιωμένους οδηγούς

Η συζήτηση για το αν και πότε πρέπει ένας ηλικιωμένος οδηγός να σταματά να οδηγεί γίνεται όλο και πιο έντονη, καθώς ο πληθυσμός γηράσκει και όλο και περισσότεροι άνθρωποι παραμένουν ενεργοί πίσω από το τιμόνι σε προχωρημένη ηλικία. Το ζήτημα είναι λεπτό, γιατί η οδήγηση συνδέεται άμεσα με την ανεξαρτησία, την καθημερινή μετακίνηση και την κοινωνική ζωή. Από την άλλη, η οδική ασφάλεια δεν μπορεί να αγνοήσει τη μείωση αντανακλαστικών, όρασης, ακοής, προσοχής και ικανότητας εκτίμησης κινδύνου που μπορεί να εμφανιστεί με τα χρόνια. Τα στοιχεία που επαναφέρουν το θέμα είναι ανησυχητικά. Καταγράφεται αύξηση 71% στους θανάτους ηλικιωμένων από τροχαία δυστυχήματα, ενώ ανοδική είναι και η τάση στους σοβαρούς τραυματισμούς. Σε αρκετές περιπτώσεις, τα ατυχήματα συνδέονται με καθυστερημένη αντίδραση, μειωμένη προσοχή ή δυσκολία σωστής εκτίμησης της κυκλοφορίας. Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε ηλικιωμένος οδηγός είναι επικίνδυνος. Σημαίνει όμως ότι η ηλικία πρέπει να συνοδεύεται από πιο ουσιαστικό έλεγχο ικανότητας. Στην Ελλάδα δεν υπάρχει γενική απαγόρευση οδήγησης μετά από συγκεκριμένη ηλικία για τα επιβατικά Ι.Χ. Ο οδηγός μπορεί να συνεχίσει να ανανεώνει την άδεια του, εφόσον περνά τις προβλεπόμενες ιατρικές εξετάσεις. Μετά τα 65 έτη, η ανανέωση γίνεται ανά τρία χρόνια, με εξέταση από παθολόγο και οφθαλμίατρο. Μετά τα 80 έτη, η διαδικασία γίνεται ανά δύο χρόνια και προστίθενται εξετάσεις από ωτορινολαρυγγολόγο και νευρολόγο ή ψυχίατρο. Η συζήτηση στην Ευρώπη κινείται περισσότερο προς την αυστηροποίηση των ελέγχων παρά προς μια οριζόντια απαγόρευση. Αυτό είναι λογικό, γιατί η ημερομηνία γέννησης από μόνη της δεν λέει όλη την αλήθεια. Υπάρχουν οδηγοί άνω των 75 ετών που παραμένουν απολύτως ικανοί και προσεκτικοί, όπως υπάρχουν και νεότεροι οδηγοί που οδηγούν επικίνδυνα. Το κρίσιμο είναι η πραγματική κατάσταση του οδηγού και όχι απλώς η ηλικία του. Το ζητούμενο, λοιπόν, δεν είναι να αφαιρεθεί μαζικά το δίπλωμα από τους ηλικιωμένους, αλλά να υπάρχει αξιόπιστος έλεγχος. Η ιατρική αξιολόγηση πρέπει να είναι ουσιαστική, όχι τυπική διαδικασία ανανέωσης. Αν υπάρχουν σοβαρά προβλήματα όρασης, αντίδρασης, νοητικής λειτουργίας ή προσανατολισμού, τότε η άδεια πρέπει να περιορίζεται ή να αφαιρείται. Αν δεν υπάρχουν, ο οδηγός πρέπει να μπορεί να συνεχίζει κανονικά. Η ισορροπία είναι δύσκολη, αλλά αναγκαία. Η κοινωνία δεν πρέπει να τιμωρεί την ηλικία, πρέπει όμως να προστατεύει τη ζωή. Και στο τιμόνι, αυτό σημαίνει έλεγχος με βάση την ικανότητα, όχι προκατάληψη με βάση τα χρόνια.